Duurzame proeftuin
in Eemnes

In de Patrijzenhof in Eemnes werkt de Alliantie samen met diverse partners aan een innovatieve verduurzamingspilot. In het wooncomplex met 121 woningen onderzoeken we hoe bestaande woningen uit de jaren ’70 slimmer, duurzamer en comfortabeler kunnen worden gemaakt voor bewoners.

Ideale proeftuin

De woningen aan de Patrijzenhof zijn gebouwd in 1972-1973 en hebben een zware betonconstructie. Het complex vormt een ideale proeftuin om verschillende duurzame oplossingen in de praktijk te testen. Daarbij richten we ons op drie belangrijke onderdelen: het verbeteren van de bouwkundige schil, het optimaliseren van installaties en het vernieuwen van ventilatiesystemen.

Verbeteren van isolatie en wooncomfort

De afgelopen jaren zijn al diverse verbeteringen aan de woningen uitgevoerd. Uit aanvullend onderzoek bleek echter dat delen van de bestaande spouwisolatie in de loop der jaren minder effectief zijn geworden door veroudering en weersinvloeden. Ook zijn niet alle begane grondvloeren geïsoleerd en ervaren sommige bewoners warmteverlies via het dak.

Daarom onderzoeken we hoe we de woningen verder kunnen verbeteren richting de landelijke isolatiestandaard. Deze standaard is onderdeel van de klimaatdoelstellingen om CO₂-uitstoot te verminderen en bewoners beter te beschermen tegen hoge energiekosten.

De verbeteringen worden gecombineerd met gepland onderhoud aan gevels en daken. Waar nodig worden vloeren na-geïsoleerd en kiezen we voor passende isolatiematerialen met aandacht voor gezondheid en comfort van bewoners.

Testen met verschillende warmtepompen

Binnen de pilot zijn verschillende typen lucht-water warmtepompen geplaatst. Daarbij testen we meerdere koudemiddelen, waaronder R32, R290 (propaan) en R744 (CO₂). Door deze systemen met elkaar te vergelijken, krijgen we beter inzicht in prestaties, energieverbruik, toepasbaarheid en comfort voor bewoners.

Met deze praktijkervaring bouwen we kennis op voor toekomstige verduurzamingsprojecten binnen de bestaande woningvoorraad.

Gezonde ventilatie als belangrijk aandachtspunt

Naast energieverbruik speelt ook een gezond binnenklimaat een belangrijke rol. Het bestaande ventilatiesysteem in de Patrijzenhof bestaat uit natuurlijke toevoer en mechanische afvoer via centrale ventilatoren. Deze installaties zijn aan vervanging toe.

In drie woningen testen we daarom nieuwe ventilatieconcepten met warmteterugwinning (WTW). Daarbij onderzoeken we onder andere:

de kwaliteit van de binnenlucht
het energieverbruik
gebruiksgemak voor bewoners
beperking van geluidsoverlast
beheersing van fijnstof en CO₂-waarden.

In één bewoonde woning is voorafgaand aan de werkzaamheden uitgebreid gemeten hoe de luchtkwaliteit was. De resultaten van alle woningen worden gedurende meerdere seizoenen gemonitord.

Samenwerken aan toekomstbestendige woningen

De pilot wordt uitgevoerd samen met diverse partners en adviseurs. Onder andere TNO, Bargmann en Van Ek Bouwconsulting, Feenstra, Energiewacht, De Vreeden Installatietechniek en Coen Hagedoorn Onderhoud zijn betrokken bij de onderzoeken en uitvoering.

Alle resultaten van de pilots, berekeningen en metingen worden uiteindelijk samengebracht in één evaluatierapport. De opgedane kennis helpt bij het ontwikkelen van een passend verduurzamingsconcept voor vergelijkbare eengezinswoningen uit de periode 1970-1990.
Met deze proeftuin zetten de Alliantie en partners een belangrijke stap richting duurzame, gezonde en betaalbare woningen — voor nu én in de toekomst.