Enneüs Heermalezing

Lezing 2015

In een zonovergoten landgoed Zonnestraal stroomden relaties van de Alliantie op 29 oktober toe voor een betoog over de vermeende tweedeling in onze maatschappij.

Volgens de onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau is de realiteit toch meer gelaagd. Prof. dr. Kim Putters, directeur van het instituut, is er wel sprake van een toenemende segregatie, maar verloopt die niet langs één duidelijke scheidslijn.

Heermalezing_2015_Putters.jpg



Putters schetst drie tegenstellingen. Allereerst tussen de hippe, flexibele, hoogopgeleide bevolking en de minder kans-rijken. Allerlei vormen van participatie, zoals bewonersbedrijven en zorgcoöperaties lijken vooral uit de koker van deze eerste groep te komen, waardoor de kansarmere bevolking buiten de participatiesamenleving dreigt te vallen.  Ten tweede signaleert hij een toenemende - en zeer actuele - tegenstelling tussen de oorspronkelijke bevolking en nieuwkomers en een tendens tot afzondering van bepaalde groepen. Ten derde noemt hij  het verschil tussen de mensen die binnen onze democratie invloed kunnen uitoefenen en degenen die het nakijken hebben. De zogenaamde ‘doe-democratie’ lijkt daarmee vooral voorbehouden aan hoger opgeleiden.

Een kant-en-klare oplossing biedt hij niet, maar hij ziet twee uitdagingen voor de toekomst. We moeten in actie komen tegen de tweedeling in wijken en tegelijk ook de kansen zien die de veelheid aan waarden bieden. Hij pleit voor meer armslag voor corporaties. Ten tweede moeten we ten strijde trekken tegen het wantrouwen in de instituties en meer ruimte creëren voor zeggenschap, want ‘democratie en rechtstaat zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, ook op het niveau van de wijk’, zo betoogt hij.

Heermalezing_2015_Vriends.jpg



Sofie Vriends, hoofd Programma’s van Humanitas, herkent veel uit het geschetste beeld. Humanitas ziet een duidelijke stijging van het aantal mensen dat ondersteuning vraagt, maar ook een toegenomen complexiteit. Mensen komen vaak met één vraag, maar daar zitten vaak tal van problemen achter, aldus Vriends. Dat maakt het werk van Humanitas steeds moeilijker, want waar lopen vrijwilligers tegen hun grenzen aan en zijn professionele hulpverleners nodig? Dat roept tevens belangrijke vragen op over de samenwerking en relatie tussen een onafhankelijke instelling als Humanitas en professionele instellingen. In de discussie die volgt concludeert Kim Putters dan ook dat er een andere verhouding nodig is tussen overheid en samenleving.

Bekijk de integrale tekst van de lezing.

Bekijk een videoverslag van de Heermalezing van 2015: 

Heermalezing_2015_3.jpg