Enneüs Heermalezing

Lezing 2012

De democratie stond centraal in deze 11de Heermalezing en werd vanuit verschillende perspectieven belicht. Voormalig Tweede Kamervoorzitter Gerdi Verbeet beschrijft in haar lezing de diepte- en hoogtepunten uit haar periode als Kamervoorzitter, zoals het achterkamertjesgedoe van het kabinet Balkenende IV tijdens het begin van de financiële crisis, maar ook de politieke moed van de vijf partijen die het lenteakkoord sloten en haar als Kamervoorzitter met trots vervulden.

De problemen met de democratie zijn volgens Verbeet terug te voeren op het feit dat burgers zich niet gehoord voelen. En dan ligt onverschilligheid op de loer; het grootste gevaar voor de democratie.

Heermalezing-2012.png



Jelle Brandt Corstius ging in zijn co-referaat ook in op deze onverschilligheid, maar dan bij jonge Russen. Zij hebben niet het gevoel dat hun stem iets kan betekenen en daarom gaan ze vaak maar helemaal niet stemmen. In de beginjaren van de democratie moesten veel Russen vechten om te overleven. Dan is er geen tijd voor iets abstracts als vrijheid. De laatste twee jaar signaleert Brandt Corstius echter een opmerkelijke verandering. Mede door sociale media zijn mensen beter geïnformeerd en worden ze geactiveerd om in opstand te komen. Maar ook op veel kleinschaliger niveau beginnen burgers zich te organiseren rondom hele praktische zaken als gescheiden afvalinzameling. Democratie heeft dus tijd nodig om te bloeien.

In afrondende discussie onder leiding van Pauline Meurs ging het vooral om die nieuwe verhoudingen tussen burgers en politiek/bestuurders. Als burgers niet doen wat bestuurders of politici willen, dan reageren deze vaak met de frase: ‘Dan heb ik het blijkbaar niet goed uitgelegd.’. Deze zin geeft volgens Verbeet aan dat nog te vaak wordt gedacht in termen van een hiërarchische verhouding in plaats van een meer horizontale relatie tussen gelijkwaardige spelers.

In haar lezing gaf Verbeet aan dat het aantal mensen met een goede opleiding de afgelopen 50 jaar tot 80% is gestegen. Jelle Brandt Corstius vraagt zich vertwijfeld af: “Waarom investeren we eigenlijk zoveel in het opleiden van mensen als we ze vervolgens toch niet serieus nemen!’ En daarmee vatte hij de uitdaging – ook voor woningcorporaties – misschien wel het meest kernachtig samen.

Lees de volledige tekst van de lezing van Gerdi Verbeet. Bekijk het filmpje over de Heermalezing met reacties van bezoekers: