Wat doen we?

Enneüs Heermalezing

De 16de Enneüs Heermalezing vond donderdag 2 november 2017 plaats in een nieuwe setting. Het groene paviljoen Circl aan de Amsterdamse Zuidas was de perfecte locatie voor het thema van de lezing: Daadkracht voor Duurzaamheid. Marjan Minnesma, directeur van stichting Urgenda, hield een gloedvol betoog, waarin ze eerst inging op de dramatische cijfers van de klimaatverandering. Als we, zoals in Parijs is vastgesteld, de opwarming van de aarde tot 1,5 graad Celsius willen beperken, dan moeten we in 2030 stoppen met alle uitstoot en niet pas in 2050, waar de regering op aankoerst, zo betoogde zij. Ze besloot haar urgentie-inleiding met een citaat van ‘klimaatprofessor’ Schellnhuber die stelde: ‘The difference between two and four degrees is human civilization’.

Minnesma is echter niet van het doemdenken, maar denkt in oplossingen. Met nieuwe technieken en slimmere samenwerking hebben we volgens haar de oplossing in handen. Een stelling die ze onderbouwde met tal van concrete voorbeelden. De gebouwde omgeving draagt voor 33 procent bij aan de CO2-uitstoot, dus er ligt een grote verantwoordelijkheid bij corporaties en bouwers, die ruim vertegenwoordigd waren in het publiek.

Aan de twee coreferenten van de middag de taak om te reflecteren op het verhaal van Minnesma. Filosoof Herman Philipse verwees naar het ‘grüne Parodoxon’ van Hans Werner Sinn, die stelt dat de afhankelijkheid van veel landen van fossiele brandstoffen zo groot is, dat zij bereid zijn de prijzen drastisch te verlagen om de vraag maar te blijven stimuleren. De oplossing volgens Philipse kan zijn om uitstoot in de economie te verrekenen of internationale straffen te introduceren. Dit is tot op heden nog niet gelukt. Minnesma beaamde dit en wees erop hoe ver Nederland internationaal achterloopt als het om duurzaamheid gaat.

heermalezing_2017.jpg

V.l.n.r. Herman Philipse, Inge Diepman, Marjan Minnesma en Jan Jonker

Hoogleraar duurzaam ondernemen Jan Jonker plaatste een kritische kanttekening bij het technologisch optimisme van Minnesma. ‘Het kan technisch en financieel, het bedrijfsleven wil wel en waarom doen we het dan niet?’, vroeg hij zich af. Zijn antwoord: ‘Het gaat om sociale verandering.’ De politiek laat het wat Jonker betreft afweten, het bedrijfsleven wil investeringszekerheid op de lange termijn en de consument krijgt vooralsnog alle ruimte om zich niet duurzaam te gedragen.

In de daarop volgende discussie onder leiding van Inge Diepman werd vooral verder gepraat over de factor ‘mens’. ‘De Wibra-mensen worden niet geraakt door het verhaal over de noodzaak van duurzaamheid’, betoogde Jonker. Dat werd bevestigd door Toos Kloppenburg van de huurderskoepel, die stelde dat veel sociale huurders bezig zijn hun hoofd boven water te houden. Volgens Minnesma is het daarom zaak in eerste instantie te focussen op de 5 miljoen mensen die wel het hoofd boven water kunnen houden en van daaruit een beweging te starten. Volgens een andere huurder in de zaal is het vooral een kwestie van duurzaamheid op en goede manier aan de huurder aanbieden met informatie over kosten, tijd die nodig is voor aanpassingen in de woning en het nut. Veel mensen weten er te weinig van, maar willen best wel, zo stelde zij.

We moeten vooral toe naar nieuwe modellen op buurtniveau, waarop burgers makkelijk kunnen instappen, aldus de consensus in de groep. Jonker hield een pleidooi voor een ‘Deltacommissaris’ voor energietransitie om het onderwerp niet meer afhankelijk te maken van de politieke waan van de dag. Wie de directeur van dit nieuwe instituut zou mogen worden, lag wat iedereen betreft voor de hand…’.

Binnenkort kunt u hier de integrale tekst van de Heermalezing downloaden en een video-impressie van de bijeenkomst zien.

Kijk hier naar het filmpje van de lezing van vorig jaar.

Vorige lezingen: