Loden leidingen: hoe zit dat

Loden waterleidingen mogen volgens de wet sinds 1960 niet meer in huizen worden ingebouwd. De Alliantie heeft de meeste loden waterleidingen uit oudere woningen al vervangen door leidingen van koper of kunststof. Bijvoorbeeld bij onderhoud, renovatie of na een lekkage. Toch kunnen er nog (resten van) oude leidingen liggen. Daarom onderzoeken we of er loden waterleidingen zitten in onze woningen en bedrijfsruimten met een bouwjaar tot en met 1960.

Hieronder lees je de antwoorden op de meest gestelde vragen. Heb je na het lezen van de informatie nog andere vragen? Stuur dan een mail naar lodenleidingen@de-alliantie.nl.

1. Wat is er aan de hand?

Het is mogelijk dat er nog (resten van) oude loden waterleidingen in woningen liggen. Looddeeltjes in drinkwater kunnen invloed hebben op de kwaliteit van het water.

2. Om welke woningen/leidingen gaat het?

In oudere huizen van voor 1945 is vaak lood gebruikt. Tussen 1945 en 1960 kozen bouwers steeds vaker voor andere materialen. Sinds 1960 mogen loden waterleidingen volgens de wet niet meer gebruikt worden.

We hebben de meeste loden waterleidingen uit oudere woningen al vervangen door leidingen van koper of kunststof. Bijvoorbeeld bij onderhoud, renovatie of na een lekkage. Soms weten we dat zeker, soms niet. Daarom doen we onderzoek naar lood in de toevoerleiding en resten van oude waterleidingen. Deze leidingen zie je vaak niet. Ze liggen in of onder de begane vloer, of zitten in kokers.

3. Hoe doet de Alliantie onderzoek?

We doen onderzoek in ons archief. Welk onderhoud hebben we vanaf 1960 gedaan? Zijn loden waterleidingen toen vervangen? Waar liggen ze precies? Dan weten we waar verder onderzoek nodig is.

Daarnaast doen we gericht onderzoek in onze woningen. Omdat je loden waterleidingen vaak niet kunt zien, testen we de kwaliteit van het drinkwater. Dat gebeurt in onze huurwoningen en bedrijfsruimten (zoals kinderdagverblijven) van voor 1961. Het is niet nodig om dat bij alle woningen te doen. We doen een test bij een paar huizen in een gebouw of buurt (steekproeven). Dat doen we ook bij gemengde gebouwen met koopwoningen waar een Vereniging van Eigenaren (VvE) is. Omdat we veel woningen hebben, kunnen we niet alles tegelijk doen. We testen onze woningen daarom in fasen.

Een medewerker van de Alliantie doet de eerste test. Dat doen we volgens het advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), gemaakt in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu, en de instructie van het laboratorium. Dat laboratorium onderzoekt het watermonster. Wij hebben daar geen invloed op. Het onderzoek duurt ongeveer drie weken. Als de uitslag van test boven de wettelijke grens uitkomt (10 μg/l), neemt een onafhankelijk bureau een nieuw monster. Dat gebeurt volgens een kwaliteitssysteem dat wordt gecontroleerd door de Raad voor Accreditatie. Dat geaccrediteerde bureau doet ook verder onderzoek naar de situatie. We informeren onze huurders uiteraard over de resultaten en hoe het verder gaat (zie punt 4). Met alle onderzoeken samen krijgen we een goed totaalbeeld waar loden waterleidingen en/of toevoerleidingen kunnen zitten. 

Update 1 oktober 2020: door het coronavirus hebben we de steekproeven in gebouwen een tijd niet uitgevoerd. Vanaf begin juni hebben we dit weer opgepakt. We doen dat natuurlijk volgens de RIVM richtlijnen. Dat betekent dat onze medewerkers 1,5 meter afstand houden en alleen komen als zij (en hun familie) niet ziek of verkouden zijn. De medewerker vraagt voordat hij binnenkomt hoe de bewoner zich voelt. Want als iemand zich niet lekker voelt, komen we niet binnen. We doen dit voor jouw en onze gezondheid. Daarnaast doen we ook onderzoek in woningen nadat die door een verhuizing leeg is gekomen. We zijn begonnen met steekproeven nemen in Amsterdam. Tot nu toe hebben we in ongeveer 60% van de gebouwen in Amsterdam onderzoek gedaan. Er nog maar weinig testen boven de wettelijke grens uitgekomen. In de meeste gevallen vinden we geen loden waterleidingen en heeft de verhoogde waarde een andere reden. We denken eind 2020 al onze Amsterdamse woningen onderzocht te hebben.

Maak je je zich ernstige zorgen over lood in het drinkwater, bijvoorbeeld omdat je zwanger bent? Lees dan verder onder punt 6.

4. Wanneer en hoe vervangt de Alliantie de loden waterleidingen? 

Hoe snel we de loden waterleidingen vervangen, hangt af van de waardes die uit de test komen. Als er meer dan 10 microgram lood (de wettelijke grens) in het drinkwater zit, kunnen er loden leidingen aanwezig zijn. Maar dat hoeft niet. Soms heeft een verhoogde waarde een andere reden. Dat onderzoeken we eerst. Als we loden leidingen vinden, geven dat meteen door aan een loodgieter. De loodgieter verwijdert en vervangt deze zo snel mogelijk voor koper of kunststof.

De snelheid hangt ook af van hoeveel leidingen we vinden, de plek en hoe we ze kunnen vervangen. Soms moeten we vloeren en muren openbreken. Soms kunnen we loden waterleidingen alleen vervangen als buren en het waterleidingbedrijf meewerken. De aanpak voor het vervangen van loden leidingen verschilt dus voor elke woning en buurt. Dat noemen we maatwerk. We kiezen het liefst voor de beste aanpak met de minste overlast. Als het mogelijk is, sluiten we onze woningen bijvoorbeeld direct aan op leidingen van waterleidingbedrijf.

Als de oplossing een tijd kan gaan duren, zorgen we als het mogelijk is voor een tussenoplossing, zodat bewoners dichtbij hun huis drinkwater kunnen tappen.

In het advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu lees je meer informatie over loden leidingen en wat de betekenis is van de testresultaten.

5. Kan ik het water uit mijn kraan drinken?

Alle adviezen over lood en gezondheid kunt u krijgen bij de GGD in je regio:

Medewerkers van de GGD kunnen ook advies geven afgestemd op je persoonlijke situatie.

6. Wat kunt u zelf doen?

Huurders die zich zorgen maken, kunnen contact met ons opnemen. We kijken dan wat we weten over de woning. Zijn de leidingen bij eerdere werkzaamheden vervangen? Hebben we al monsters genomen in het gebouw of gaan we dat binnenkort doen? Wanneer we weten wat de kans op loden leidingen is, kunnen we inschatten of een watertest nodig is. Voor informatie over je adres kan je een mail sturen naar lodenleidingen@de-alliantie.nl. Als een watertest nodig is, moeten we je gegevens doorgeven aan het onderzoeksbureau. Wil je in de mail daar direct toestemming voor geven? Dan kunnen we meteen voor je aan de slag.

Let op: thuis- of zelftesten geven geen goed en betrouwbaar resultaat. De werking van een waterfilter om lood uit het water te 'zeven' is volgens officiële bronnen (zoals de GGD en Milieu Centraal) niet bewezen. 

7. Ik heb een koopwoning van de Alliantie, wat kan ik doen? 

Als je vermoedt dat er in je koopwoning loden waterleidingen zitten, adviseren we je om het drinkwater te laten onderzoeken. Dat doen wij als eigenaar ook bij onze huurwoningen van voor 1961. Laat dit wel doen door een geaccrediteerd onderzoeksbureau. Thuis- of zelftesten geven geen goed en betrouwbaar resultaat.

Woon je in een appartementengebouw met een Vereniging van Eigenaars (VvE)? Neem dan contact op met de VvE-beheerder.